بورس اوراق بهادار چه مي‌كند؟

كار اصلي بورس اوراق بهادار اين است كه زمينه‌اي فراهم مي‌آورد تا دو گروه از مردم، به طور قانوني، در يك فعاليت اقتصادي شريك و علاوه بر تأمين نيازهاي يكديگر، از منفعت و سود اين فعاليت بهره‌مند شوند. اين دو گروه سرمايه‌گذاران و سرمايه‌پذيران مي‌باشند.

اصولاً در يك تقسيم‌بندي ساده، افراد جامعه را مي‌توان به دو گروه تقسيم كرد؛ يك گروه كساني كه پول، سرمايه و يا پس‌انداز دارند اما نمي‌توانند با آن كار كنند و گروه دوم كساني كه توانايي انجام فعاليت‌هاي اقتصادي دارند اما سرمايه و پول كافي ندارند. اين دو گروه علاوه بر اين كه يكديگر را نمي‌شناسند و تعداد آنها نيز كم نيست داراي ويژگي‌هاي مختلفي هستند. به عنوان مثال، همه‌ي سرمايه‌گذاران به يك اندازه پس‌انداز ندارند. برخي داراي مبالغ اندك و برخي صاحب مبالغ كلان مي‌باشند، سليقه‌ي اين افراد هم براي سرمايه‌گذاري متفاوت است، مثلاً عده‌اي تمايل به سود كم در كوتاه‌مدت دارند و عده‌اي به دنبال سود بيشتر ولي در درازمدت‌اند و ده‌ها ويژگي ديگر.

سرمايه‌پذيران نيز از ويژگي‌هاي مختلف برخوردارند، براي مثال، هر گروه در زمينه‌ي خاصي فعاليت مي‌كنند، با توجه به نوع فعاليت‌شان سودهاي متفاوتي پرداخت مي‌كنند، در اداره‌ي مراكز توليدي خود سليقه‌ي متفاوت دارند و...... حال با اين همه ويژگي‌هاي متفاوت چگونه مي‌توان بين اين دو گروه رابطه برقرار كرد تا همه‌ي آنها ضمن قبول شرايط يكديگر حاضر به شراكت شوند؟ يكي از ‌كارهاي اساسي بورس همين است كه با ايجاد يك فضاي مناسب و قانونمند زمينه‌اي فراهم ‌آورد تا از طريق آن برآوردن تمامي خواسته‌هاي قانوني طرفين با حفظ حقوق آنها ميسر شود. بورس يك مشكل بسيار بزرگ ديگر را نيز حل كرده است، به طوري كه مي‌توان ادعا كرد حل اين مشكل باعث گسترش سرمايه‌گذاري و در نتيجه توسعه‌يافتگي و پيشرفت سريع‌تر كشورهاي جهان شده است. آن مشكل اين است كه اگر افراد مختلفي كه با سرمايه‌هاي متفاوت وارد بورس شده و در فعاليت‌هاي اقتصادي بزرگ شريك مي‌شوند، بخواهند، در هر زمان كه تصميم بگيرند، سهم و سرمايه‌ي خود را به قيمت مناسب بفروشند، بايد چه كار كنند؟ به عنوان مثال اگر فردي 100 سهم از 125 ميليون سهم يك كارخانه‌ي سيمان را دارا باشد و تصميم بگيرد آن را همين امروز بفروشد چگونه مي‌تواند قيمت سهام خود را مشخص كند؟ چطور مي‌تواند قيمت كارخانه را محاسبه نمايد تا براساس آن قيمت سهم خود را مشخص كند؟ چه قدر زمان، چه تعداد افراد و چقدر هزينه براي اين كار لازم است؟ و... بورس اين مشكل را حل كرده و سازوكاري را طراحي كرده است كه هر فرد با هر ميزان سهم، در هر روز تصميم به فروش سهامش بگيرد بتواند از قيمت سهام خود آگاه شود و يا حتي اگر تصميم به فروش نداشته باشد قيمت روز سهام خود را بداند.