مقدمهای بر کانبان و سنکرون
يكی از مکانيزمهای مورد استفاده در توليد ناب،استفاده از سيستم های كششی است . مفهوم سيستم كششی در توليد ناب، توانائی پاسخگوئی به كشش تقاضای مشتريان می باشد. سازمانهای ناب عمليات خود را بگونه ای طراحی می كنند تا توانائی پاسخگوئی به درخواستهای در حال تغيير مشتريان را داشته باشد. مهمترين مشخصه سيستم كششی، ارتباط دادن كليه فعاليتهای توليد و تامين به تقاضای واقعی مشتريان می باشد . برای راه اندازی سيستم كششی، از ابزاری به نام كانبان (Kanban) استفاده می شود.
برای اولين بار در اوايل دهه 1950 ،شخصی بنام تائيچی اونو (OHNO) سيستم كانبان را برای كنترل توليد بين فرايندها و به اجرا در آوردن نظام توليد به موقع ( JIT ) در شرکت تويوتا توسعه داد.
كانبان لغتي است ژاپنی كه به معنی كارت حاوی اطلاعات است . سيستم كانبان شامل كارت های چاپ شده است كه هر بچ مشخص از قطعه در جريان فرآيند توليد آن را بهمراه دارد. پس از استفاده يا انتقال قطعات، كارت كانبان از روی آنها برداشته شده و به فرآيندهاي قبلی به عنوان سفارشی برای تامين يك بچ ديگر از قطعه مورد نظر برمي گردد . به عبارت ديگر سيستم كانبان يك سيستم اطلاعاتی است كه تامين كالای مورد نياز در زمان مورد نياز و به مقدار مورد نياز را تضمين میكند . اين سيستم در واقع يك سيستم برنامه ريزی و كنترل توليد در سطح كارگاه می با شد كه سيستمی كم هزينه و با كارايی بالا است. نکته حائز اهميت آنست که كانبان ضمن اينكه موجودی و كار در حين فرآيند (Work In Process) را كاهش می دهد ولی هميشه بمعني حذف كامل موجودی و WIP نيست.
از جمله فوايد استفاده از سيستمهای كششی نظير کانبان ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود :
ü افزايش قابليت پاسخگويی به نياز مشتريان
ü کاهش ميزان انبارش درون انبارها و آزاد شدن فضاها
ü کاهش سرمايه راکد در انبارها
ü کاهش ضايعات ناشی از انبارش
ü كاهش هزينه حمل و نقل تامين كنندگان
ü تسريع در دريافت بازخور مشکلات کيفي محصولات توليدی
ü كاهش زمان انتظار تحويل محموله ها
ü تامين قطعات متناسب با ميزان واقعی توليد ، بجای استفاده از تئوری سفارشگذاری اقتصادی
از ديگر سيستمهاي کششی متداول ميتوان به سيستم سنکرون اشاره نمود. سيستم سنکرون معمولا در جايی کاربرد دارد که ما دارای تنوع توليد و يا تنوع رنگ باشيم و امکان نگهداري تمامی تنوع قطعات را بطور همزمان در کنار خط توليد نداشته باشيم. در اين سيستم همزمان با ورود بدنه به ابتداي خط توليد ‘اطلاعات ( نوع و رنگ خودرو ) برای تامين كننده ارسال می گردد تا سازنده بر اساس نوع و رنگ خودرو ‘ قطعات را بصورت هماهنگ بسته بندی نموده و بر مبنای توالی توليد ‘ آنها را به ايستگاه مونتاژ ارسال نمايد.
